Đến với Ninh Thuận là đến với vùng đất của nắng và gió. Người dân thường có câu “gió như Phan và nắng như Rang để ví von về sự khắc nghiệt của điều kiện tự nhiên nơi đây. Nắng nóng trung bình 26 – 270C. Lượng mưa ít nhất cả nước  trung bình 700 – 800mm. Dưới tác động của sự biến đổi khí hậu toàn cầu thì điều kiện thời tiết càng có nhiều chuyển biến bất lợi. Tuy nhiên, vượt lên tất cả, hoạt động nông nghiệp của Ninh Thuận vẫn không ngừng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Nhiều người từng biết đến các sản phẩm nho, hành, tỏi… của Ninh Thuận thì nay táo xanh cũng đang là một mặt hàng rất được ưu chuộng.

Không biết mọi người đã đến với các vườn táo xanh chưa riêng tôi đã từng đến nơi ấy không ít lần. Có khi tôi đến với vườn táo xanh vào một buổi sáng tinh sương. Khi ấy những tia nắng mặt trời đầu tiên đang nhẹ nhàng xuyên qua từng khe lá, rẽ những lớp sương mờ, để lộ dần những quả táo căng tròn đầy sức sống. Đôi khi tôi đến vườn táo vào buổi trưa trời nóng bức. Khi ấy vườn táo là một vườn điều hòa đầy tươi xanh. Nơi tôi được đắm mình ngắm nhìn và thưởng thức những quả táo ngọt lành. Lúc khác tôi lại trở về vườn táo vào một buổi chiều muộn. Khi đó những ánh nắng cuối cùng của buổi chiều tà đang xuống dần sau núi và vườn táo cũng dần chìm vào khung cảnh lặng yên. Có thể nói mỗi thời điểm đến với vườn táo đã cho tôi nhưng trải nghiệm, những cảm xúc khác nhau đầy ý vị. Cuộc đời quả thật là những trải nghiệm để ta biết thêm, yêu thêm cuộc sống này.

Cũng như nho các vườn táo được trồng trên những vùng đất nghèo, độ chua của phèn cao nhưng cũng đầy độ ngọt của kali. Vì thế hầu như các loại cây ăn quả được trồng đều đạt độ ngọt rất cao. Táo xanh được trồng khá nhiều ở Ninh Thuận, trên các địa bàn huyện Ninh Sơn, Ninh Phước, Ninh Hải và quanh Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm. Trong số đó, có lẽ các vườn táo mà tôi đặt chân đến nhiều nhất là ở xã Thành Hải, ngoại ô Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm.

Gọi là táo xanh để phân biệt với các giống táo ngoại nhập mà người dân quen gọi là quả bom có màu đỏ tím hay đỏ thẫm. Táo xanh hay còn gọi là táo ta, táo gai, có tên khoa học (Ziziphus mauritiana), là cây ăn quả nhiệt đới, nguồn gốc châu Phi. Táo ta quả nhỏ, chỉ có một hạt rất rắn, hai tai lá biến thành gai. Nhiệt độ thích hợp cho cây táo là từ 25-320C, cần nhiều ánh sáng. Táo có thể sống ở nhiều loại đất nhưng thích hợp nhất là đất thịt pha cát, phù sa ven sông, đủ ẩm, độ pH từ 5-7. Rễ táo dạng rễ cọc, phát triển mạnh, ăn sâu nên chống gió bão tốt, có thể dùng làm cây chắn gió. Táo xanh cũng là cây chịu hạn rất tốt, thiếu nước cây vẫn tươi xanh và ra nhiều hoa mỗi vụ. Tuy nhiên khi ra hoa kết quả, táo rất cần nước; thiếu nước quả nhỏ, chát, khô héo và rụng dần. Song nếu có mưa nhiều nước táo dễ úa màu, quả nhợt nhạt, nứt vỏ, hư hỏng dây chuyền gây thất thu nghiêm trọng.

Tóm lại, táo xanh đang là một loại cây trồng giúp người dân Ninh Thuận thoát nghèo, đa dạng hóa các sản phẩm nông nghiệp của địa phương. Giá trị dinh dưỡng của táo xanh là rất cao vì thế đây sẽ là một mặt hàng rất tiềm năng, hứa hẹn đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân vùng đất nắng, gió Phan Rang. Tuy nhiên, để nghề trồng táo đem lại lợi ích lâu dài thì trước hết cần có hướng đi đúng đắn phù hợp; liên kết chặt chẽ ba nhà: nhà nông – nhà nước – nhà khoa học. Nhà nông cần năng động học tập phương pháp mới. Nhà khoa học cần nghiên cứu giống, cải tiến kĩ thuật và nghiên cứu cách phòng chống sâu bệnh. Nhà nước làm đầu tàu hỗ trợ vốn, quy hoạch, kêu gọi đầu tư và tìm kiếm, đảm bảo đầu ra là thị thường tiêu thụ cho sản phẩm.